14-latka potrącona na przejściu dla pieszych

Do wypadku doszło w sobotę (16.05.) ok. godz. 11:00. Według ustaleń policji nastolata chciała przejść na drugą stronę jezdni, a volkswagen passat uderzył w nią, gdy znajdowała się już na pasch. Szczegółowe okoliczności i przebieg zdarzenia wyjaśni dochodzenie. 

Na tę chwilę wiadomo, że 77-letni mieszkaniec Sławy kierujący passatem był trzeźwy oraz że policjanci zatrzymali mu prawo jazdy. Dziewczynka została przetransportowana do szpitala w Legnicy.

Choć statystycznie najwięcej wypadków powodują młodzi kierowcy, to coraz częściej zdarzenia spowodowane przez seniorów stają się tematem burzliwych dyskusji na temat zaostrzenia kryteriów przedłużania im uprawnień do kierowania pojazdami. Wśród propozycji są częstsze badania ogólnego stanu zdrowia oraz testy.

Wiele krajów UE narzuca obowiązek odnawiania dokumentu i wizyt u lekarza

 Zgodnie z unijnymi dyrektywami, państwa członkowskie mogą samodzielnie decydować o bardziej rygorystycznych zasadach dla starszych kierowców. 

• Włochy: Obowiązują surowe zasady, zwłaszcza dla kategorii zawodowych. Po ukończeniu 68 lat kierowcy ciężarówek (kat. C i CE) mają ograniczenia wagowe i muszą odnawiać uprawnienia co 2 lata w Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej. W przypadku prawa jazdy kat. B (samochody osobowe), od 50. roku życia badania lekarskie należy przechodzić co 5 lat, od 70 lat co 3 lata, a po 80. roku życia co 2 lata.
• Czechy: Kierowcy muszą przejść badania lekarskie po ukończeniu 65, 68 oraz 70 lat, a następnie powtarzać je co dwa lata.
• Hiszpania: Po ukończeniu 65. roku życia ważność prawa jazdy jest skracana z 10 do 5 lat. Dodatkowo kierowca musi pozytywnie przejść badania psychotechniczne i lekarskie.
• Francja i Niemcy: Do niedawna stawiano głównie na dobrowolną weryfikację, choć trwają prace nad częstszym monitorowaniem stanu zdrowia seniorów za kółkiem w całej Unii.
• Wielka Brytania (UK): Kierowcy po 70. roku życia muszą odnawiać prawo jazdy co 3 lata. Przy każdym odnowieniu konieczne jest złożenie oświadczenia o stanie zdrowia, a w niektórych przypadkach – przedstawienie zaświadczenia od lekarza. 

Poza Europą

• Japonia: W odpowiedzi na rosnącą liczbę wypadków z udziałem starszych kierowców, wprowadzono możliwość uzyskania tzw. "karty zwrotu prawa jazdy". Seniorzy, którzy zrezygnują z uprawnień, otrzymują w zamian zniżki na taksówki czy transport publiczny. Dodatkowo od 75. roku życia przy przedłużaniu dokumentu wymagane są testy poznawcze.
• Australia: Przepisy różnią się w zależności od stanu. Na przykład w Nowej Południowej Walii po ukończeniu 75 lat kierowcy muszą przechodzić coroczny test zdolności do prowadzenia pojazdów, a po 85. roku życia – test praktyczny (jazda próbna).

W Polsce żadne prawo jazdy nie jest już trwale bezterminowe, ale uprawnienia do kierowania zwykle terminu nie mają

Mówiąc o prawach jazdy w kontekście "bezterminowości", należy rozróżnić ważność samego dokumentu (plastiku) od ważności uprawnień do kierowania pojazdami.

Fizyczne dokumenty bez wpisanego terminu ważności - w polu 4b na blankiecie - posiadają wyłącznie osoby, które uzyskały prawo jazdy przed 19 stycznia 2013 roku i od tamtej pory nie zmieniały dokumentu Po tej dacie wydawane były wyłącznie dokumenty terminowe,  maksymalnie na 15 lat dla kategorii A i B oraz na 5 lat dla kategorii zawodowych C, D. 

Po 18 stycznia 2033 roku stare, papierowe lub plastikowe prawa jazdy wydane bezterminowo definitywnie stracą ważność

Wszystkie stare blankiety bezterminowe podlegają obowiązkowej, ogólnokrajowej wymianie w latach 2028–2033. Harmonogram opiera się na zasadzie "20 lat od wydania", czyli że dokumenty z 2008 roku trzeba wymienić w 2028 roku, wydane w 2009 stracą ważność w 2029, itd. Kluczowa informacja dla kierowców posiadających stare dokumenty dotyczy samych uprawnień do kierowania.

• Uprawnienia na zawsze: Jeśli w starym dokumencie kategorie  AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T zostały przyznane bezterminowo ze względu na brak przeciwwskazań zdrowotnych, to same uprawnienia do kierowania pojazdami nadal pozostają bezterminowe.
• Wymiana bez lekarza: Podczas obowiązkowej wymiany w latach 2028–2033 kierowcy ci nie muszą przechodzić badań lekarskich ani zdawać żadnych egzaminów. Składają jedynie wniosek, fotografię i uiszczają opłatę administracyjną.
• Nowy plastik na 15 lat: W urzędzie otrzymają nowy fizyczny dokument, który w polu 4b będzie miał wpisaną maksymalną datę ważności 15 lat. Po upływie tego czasu kierowca będzie musiał jedynie złożyć wniosek o nowy blankiet - ponownie bez konieczności wizyty u lekarza. 

Reasumując: najmłodsi kierowcy, którzy w 2033 roku będą musieli wymienić dokument prawa jazdy będą mieli 18-39 lal, ale nie każdy zdobywa uprawnienia w wieku lat 18-19. Są i tacy, którzy "robią prawko mając lat 40 i więcej. Oni będą wtedy już po 60 i także bez żadnych pytań i badań dostaną nowe prawo jazdy na kolejnych 15 lat, a granicą wciąż będzie jedynie własny zdrowy rozsądek.